السيد الخوئي
311
توضيح المسائل ( فارسي )
خمس آن را بدهد . ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است بنابر احتياط واجب بايد به أو اطلاع دهد ، وچنانچه معلوم شود مال أو نيست ، به كسى كه پيش از أو مالك زمين بوده اطلاع دهد ، وبه همين ترتيب به تمام كساني كه پيش از أو مالك زمين بودهاند خبر دهد واگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست ، مال خود أو مىشود وبايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1819 ) اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالي پيدا كند كه قيمت آنها روى هم 105 مثقال در نقره يا 15 مثقال در طلا باشد ، بايد خمس آن را بدهد . ولى چنانچه در چند جا گنج پيدا كند ، هر كدام آنها كه قيمتش به اين مقدار برسد ، خمس آن واجب است وگنجى كه قيمت آن به اين مقدار نرسيده است خمس ندارد . ( مسأله 1820 ) اگر دو نفر گنجى پيدا كنند كه قيمت آن به 105 مثقال در نقره يا 15 مثقال در طلا برسد ، اگر چه سهم هر يك از آنان به اين مقدار نباشد ، بايد خمس آن را بدهند . ( مسأله 1821 ) اگر كسى حيواني را از قبيل ما هي بخرد ، ودر شكم آن مالي پيدا كند ، اگر چه احتمال دهد كه مال فروشنده است ، لازم نيست به أو خبر دهد ، ودر حكم منافع كسب است ولى اگر آن حيوان از قبيل چهار پايان باشد لازم است به فروشنده اطلاع دهد وچنانچه أو علامت داد مال أو است والا مال پيدا كننده است ودر حكم منافع كسب است . 4 - مال حلال مخلوط به حرام ( مسأله 1822 ) اگر مال حلال با مال حرام بطورى مخلوط شود كه انسان نتواند آنها را از يكديگر تشخيص دهد ، وصاحب مال حرام ومقدار آن هيچ كدام معلوم نباشد ، ونداند كه مقدار حرام كمتر از خمس است يا زيادتر بايد خمس تمام مال را بدهد وبعد از دادن خمس ، بقيه مال حلال مىشود . ( مسأله 1823 ) اگر مال حلال با حرام مخلوط شود وانسان مقدار حرام